Me mëkambjen e shtetit feudal turk, fillohet në anën e djathtë të lumit Ibër, në afërsinë e vendbanimit të vjetër, të ndërtohet vendbanimi i qytezës oriental – kasaba. Kështu, pas paralagjes së vjetër Ballkanike, të tipit të vendbanimit kishtaro-qytetar, fillon të ngritet kasaba e tipit turko-oriental.
Për Mitrovicën si kasabë turke, prej fillimit të shekullit të XV e gjer në fund të shekullit XX, shumë shkrimtarë udhëtimesh në shënimet e tyne japin të dhëna të shumta.
Të dhënat e para i gjejmë në »Lamenta de foris« të Dubrovnikut nga viti 1446, në ç’kohë Mitrovica përmendet si »De Dimitrouç«. Arnold Harfi në vitin 1499 e përmend si kasabë me emrin »Mitrix«. B. Kuripeshiq e përmend në vitin 1530 si »Bazar Mitrovica«,ndërsa Difrej Kaneu në vitin 1573 e quan qytet të bukur në rrafshirë, e cila ka shumë pemë.
Në shekullin XVII shpeshherë përmendet si vend tregëtar nëpërmjet të cilit zhvillohet komunikacioni i karavaneve, dhe, mu për këtë, edhe Evlia Çelebia e përmend si stacion karavanesh në Kosovë, ndërsa Haxhi Kallfa si vend administrativ.
Këtu, pranë Mitrovicës, ka përfunduar Vilajeti i Bosnës, kurse ka filluar ai i Kosovës. Në kohën prej vitit 1878 gjer më 1890, në ç’ kohë Austrohugaria e anekson Bosnën dhe Hercegovinën, Mitrovica gjendet në krahinën e sanxhakut të Jenipazarit (Novi Pazarit), e prej këndej mbante edhe emrin »Mitrovica e Pazarit«. Në vitin 1890, Mitrovica, si vend i rrethit, i takon sanxhakut të Prishtinës.
Burimi: “Pesëdhjetë shekuj të Mitrovicës”, me autorë Sulejman Murati dhe Mustafa Shukriu, nëndor 1971.
